
Dappere ruimte
Brave ruimte / Brave space
Ontwerpend werken leidt vaak tot wrijving tussen mensen, culturen en systemen en juist die frictie biedt kansen om te leren. Voor PONT, de Publieke Ontwerppraktijk onderzoeken De Nacht Club en Myrthe Krepel hoe ‘constructieve frictie’ te benutten als bron voor verandering.
Ontwerpend werken aan complexe maatschappelijke vraagstukken met, voor of binnen de overheid veroorzaakt onvermijdelijk wrijving; soms met een organisatiecultuur en interne processen, soms tussen verschillende betrokkenen en de mindsets en paradigma’s vanuit waar zij handelen. Een ontwerpende manier van werken is anders dan hoe de overheid en veel publieke organisaties gewend zijn te werken -en waar ze dus op ingericht zijn. Hoe kun je omgaan met frictie?
Wrijving betekent ongemak, en men gaat dat liever uit de weg. Frictie kan echter ook gezien worden als een waardevolle hulpbron en een aanleiding om te leren. Het onderzoek voor PONT heeft tot doel interventies te ontwikkelen voor publieke professionals en ontwerpers, over hoe dappere ruimte kan worden gemaakt rond complexe vraagstukken, en hoe frictie constructief kan worden. Op deze pagina kun je ons onderzoek volgen.
Braaf of Brave?
Live-interviews Dutch Design Week




Tijdens Dutch Design Week tonen ontwerpers graag hun moed, creativiteit en veranderkracht. Maar zijn we wel zo dapper als we zelf zeggen? In een serie van 15 live-interviews onderzochten we onze braafheid: waar houden we onszelf in, waar volgen we de regels, en waar zijn we juist te volgzaam?
zaterdag 18 oktober
Yosser Dekker, Ruimtekoers
Marleen van Bergeijk
Kristel de Groot, We Are Social Rebels
Jan Belon, Afdeling Buitengewone Zaken
zondag 19 oktober
13:00 – 14:00 Gijs Vos, Ministerie van Binnenlandse Zaken
14:30 – 15:30 Bernhard Lenger, Directeur Foundation We Are
17:00 – 18:00 Tabo Goudswaard
maandag 20 oktober
13:00 – 14:00 Fides Lapidaire
15:00 – 16:00 Nynke Tromp, directeur PONT
16:30 – 17:30 Lotte Salomé, Muzus
dinsdag 21 oktober
11:30 – 12.30 Martijn Engelbregt, Circus Andersom
13:00 – 14:00 Anna Noyons, ink
16:00 – 17.00 Josephine Baán, Ministerie JenV
woensdag 21 oktober
17.00 – 18.00 Froukje Sleeswijk Visser
Fragmenten uit deze interviews vormen een belangrijk basis binnen ons onderzoek. We verkennen op dit de mogelijkheden van een podcast.
Foto’s: Mateusz Janas

Brave diner
Het brave diner is een interventie waarin we dappere ruimte verkenden tijdens 3 gangen:
BRAAF – voorgerecht – wat zijn kwaliteiten van braafheid en wat levert het op in ons werk
BREEK – hoofdgerecht – wat gebeurt er als iemand brave is en breekt met de status quo
BLIJF – dessert – wat is er nodig om dappere ruimte in stand te houden zodat frictie van waardevol wordt?





Foto’s: Andrei Tchernikov
Heel grappig dat we geen bestek kregen en met elkaar moesten bepalen wat dan kan. Dat je met elkaar de regels weer moet bepalen. — Felicity
Ik sta in mijn werk continu in een individueel dappere ruimte, iedereen is altijd boos op je. Dit werk is heel eenzaam. Een dappere bende dat zou ik leuk vinden.
— Marian
Het gaat om ruimte durven te nemen. Ik ben iemand die vanuit enthousiasme als eerste wil en ben mezelf aan het leren toe te laten om het te laten gebeuren. — Wesley
Dit diner zorgde dat je blijft ook als er weerstand is waardoor je door de gevoelens heen moet. Hoe vaker je dit soort ruimte ervaart hoe meer je leert omgaan met ongemak en daarmee rek je je scala op. — Tessa
Brave workshop

Tijdens het betekendiner van PONT ging een groep van 60 ontwerpers en ambtenaren in gesprek over schurende waarden in het creatieve en publieke domein. Wij gaven twee workshops om met deze club te ontdekken hoe je zelf dapperder kunt zijn in je werk om daar waar het schuurt ruimte te maken.


PONT, de Publieke Ontwerppraktijk, is een programma ter bevordering van ontwerpend werken in de publieke sector, uitgevoerd door de Dutch Design Foundation. Voor de opdracht naar Dappere ruimte doen twee consortia parallel onderzoek. TwynstraGudde en Leernoveren is het andere consortium. Tijdens het onderzoek wisselen we actief inzichten uit.